Süpernova Patlaması Ölümcül Olabilir mi?

Dünya üzerinde canlılığın yok olmasına neden olabilecek büyüklükte olaylar gerçekleşebilir. Bu olaylardan bazıları, küresel iklim değişikliği, nükleer savaş veya asteroit çarpmasıdır. Bu olaylardan kurtulmanın yolları bulunabilir fakat 50 ışık yılı uzaktaki bir Süpernovanın patlamasını nasıl durdurabiliriz?

Yeni yapılan araştırmalar sonucunda Süpernovaların patlaması sonucu öldürücü menzil 25 ışık yılından 50 ışık yılı uzaklığa çekilmiştir. Bu ise Dünya’nın fark edemeyeceğimiz veya inceleyemeyeceğimiz bir uzaklıktan yok olması anlamına gelmektedir. Peki, Süpernovaların patlaması sonucu sadece ölüm mü meydana gelmektedir? Mutasyonlar ve buzul çağı da bu sonuçlar içerisindedir. Tabii, bu durum patlayan Süpernovanın uzaklığına bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
süpernova

2016 yılına kadar yapılan çalışmalar neticesinde, Dünya’nın birden fazla Süpernova patlamasına maruz kaldığı kanıtlanmıştır. Okyanus tabanlarında bulunan Demir-60 izotopu bunun kanıtı niteliğindedir. Okyanus tabanlarında, fosilleşmiş bakterilerde bulunan Demir-60 izotopu, Süpernova patlaması sonucu üretilen bir izotoptur. Elde edilen Demir-60 izotopları sayesinde Dünya’nın iki kez Süpernova patlamasına maruz kaldığını göstermektedir. Bir tanesi, Güneş sistemine yakın bir yerde, 7-8 milyon yıl önce, diğeri ise yaklaşık 2 milyon yıl önce patlamış ve Dünya’mızı etkilemiştir.

Demir-60 izotopu, çok nadir bulunan bir izotoptur. Yarılanma ömrü 2.6 milyon yıl olan bu maddenin Dünya’nın oluşumundan beri var olması mümkün değildir. Çünkü yarılanma ömrü Dünya’nın ömründen küçüktür. Bu yüzden Dünya’nın var oluşunda meydana gelen maddenin günümüze kadar farklı bir maddeye bozunması gerekirdi. Araştırmacılar da bundan yola çıkarak Demir-60’ın Dünya’ya sonradan ulaştığını göstermişlerdir. Demir-60 izotopunun kaynağı ise bir Süpernova patlamasıdır.

Peki, Süpernova patlaması Dünya’daki yaşamı nasıl etkilemektedir? 

Süpernova patlaması kitlesel bir yok oluşa neden olabileceği gibi, çok daha farklı etkilere de neden olabilmektedir.

Lokal Kabarcık

Süpernovaların etkilerinden bir tanesi Lokal Kabarcık fikridir. Lokal kabarcık, bir veya daha fazla süpernovanın patlamasıyla meydana gelen, genişlemekte olan bir gaz baloncuğudur. Samanyolu Galaksi’sinde, 300 ışık yılı çapında yer kaplayan Lokal Kabarcık bulunmaktadır. Ve Güneş Sistemimizle birlikte son 10 milyon yılda Lokal Kabarcığın içinden geçtik. Bu gaz yığınının içerisinde manyetik alan çok zayıf ve oldukça düzensizdir.


Astrofizikçi Adrian Melott’un yayınladığı makalede, Dünya’mız 2.6 milyon yıl önce, bir Süpernova’nın etkisi altında kalmıştır. Bu etki, Lokal Kabarcığın içinde veya dışında olmuş olabilir. Lokal Kabarcığın zayıf manyetik alanı etkisiyle Süpernova ışınlarının Dünya’ya etkisi onlarca kat artabilir. Bu durum troposferdeki iyonlaşmayı artırmış ve iyonlaşmanın artması sonucunda, Dünya’nın daha fazla radyosyona maruz kalabileceği belirtilmiştir.

Lokal Kabarcık dışında meydana gelen etki ise, manyetik alanın yönüne bağlı olarak iki farklı şekilde görülebilir. Ya daha fazla radyasyona maruz kalınır ya da manyetik alan yönüyle birlikte saptırılabilir.

Buzul Çağı

Adrian Melott, makalesinde başka bağlantıları da incelemiştir. Bu bağlantılardan birisi de Buzul Çağının oluşumunda Süpernova etkisidir. 2.6 milyon yıl önce, Buzul Çağında meydana gelen küresel soğuma ile kitlesel bir yok oluş olmasa da, büyük oranda yok olma meydana gelmiştir.

Süpernova’dan gelen radyasyon, bulut oluşumunu değiştirmiş ve küresel soğumaya neden olmuş olabilir. Küresel soğuma sonucunda, binlerce türün yok olması ve Afrika’nın yarı kurak bir alana dönüşmesi meydana gelmiştir.

Tüm bu çalışma sonucunda, birçok soru kısır kalmaktadır. Çünkü 2.6 milyon yıl önce Dünya üzerinde yaşayan canlıların araştırılması veya bir Süpernova’nın Dünya’dan ne kadar uzakta patlayıp ne gibi etkiler oluşturduğu sadece teorilerde kalmaktadır. Fakat bu araştırma, Dünya’daki yaşamın nasıl geliştiğine farklı bir bakış açısı olarak değerlendirilmektedir.

 

Kaynak: https://www.universetoday.com/135534/new-estimate-puts-the-supernova-killzone-within-50-light-years-of-earth/

Görsel Kaynağı: (NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/SAO)

https://cdn.theatlantic.com/assets/media/img/mt/2016/01/crabnebula/lead_960.jpg?1452797426

Kağan Türkay

Akdeniz University Electrical Electronics Engineering

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir