Einstein’in Birbirinden Çılgın Düşünce Deneyleri

20. yüzyılda yaşamış bir dahi düşünün, adı Albert Einstein olan. Modern fiziğe yaptığı katkılar, uzay-zaman teoremleri ve daha birçok farklı buluşu ile insanlık tarihine yön vermeyi başarmış bir bilim insanı. Peki, Albert Einstein’in bu buluşları bulmasında etkili olan en önemli özelliği neydi?

Einstein, birbirinden karmaşık bilimsel olayları ve fikirleri, hayatın gerçekliğiyle kavramsallaştırması sayesinde çığır açmayı başaran birçok buluşa imza atmıştır. Onun bu özelliği, uzay-zaman olaylarını anlamasına yardımcı olmuş ve kavramlardan yola çıkarak günümüz modern fiziğini şimdiki haline getirmiştir.

einstein

Işığı Takip Etmek

Uzaya doğru hareket etmekte olan ışığı takip edersek ne olur? Einstein, bu soruyu daha 16 yaşında iken kendisine sormaya başlamıştır. Uzayda ışığı yakalayabilirsek, ışığın sanki donmuş gibi hareket etmediğini gözlemleriz. Fakat, ışık hiçbir zaman durmaz veya donmaz.

Bu düşünceden yola çıkan Einstein, ışığın hiçbir zaman duramayacağını ve uzayda hep aynı hızla hareket edeceğini biliyordu. Ama hala ışığı takip ettiğimizde ve ışığı duruyormuş gibi gördüğümüzde ne olacağını bilmiyordu. Değişmesi gereken bir şeyler vardı ve bu ışık yerine zamanın kendisiydi. Ve sonunda “İzafiyet Teorisinin” temelleri atılmış oldu.

isikhizi
Uzaya Gönderilen İkiz Kardeş (İkizler Paradoksu)

Aynı anda doğan iki kardeş düşünün, yani ikiz kardeşler. Bu kardeşlerden bir tanesi doğumdan hemen sonra uzaya gönderiliyor. Diğeri ise Dünya’da kalıyor. Uzaya gönderilen kardeş, neredeyse ışık hızında giden bir uzay aracı ile seyahat ediyor. Peki, sonuç ne olur?

Einstein’in İzafiyet Teorisine göre iki kardeş farklı hızlarda yaşlanmaktadır. Herkesin anlayacağı bir dil ile anlatmak gerekirse, uzaya gönderilen kardeş Dünya’da kalan kardeşten daha geç yaşlanacaktır. Çünkü, ışık hızına yakınlaştıkça zaman yavaşlamaktadır. Yavaşlayan zamanın bir sonucu da geç yaşlanmaktır. Yani, Dünya’da kalan kardeş saçları beyazlamış eline gazetesini almış okurken, uzaydan Dünya’ya dönen kardeş, hala lise çağında veya biraz daha büyük olabilir.

ikizler
Kapalı Bir Kutu İçinde Durmak

Kapalı bir kutu içerisinde ayakta duruyorsunuz. Ve birden kutu içinde yere düştünüz. Peki, kutu yerçekimi ile yere mi düştü yoksa bir nesne sayesinde yukarı mı ivmelendirildi? Aslında iki sonuç da aynıdır.

Einstein’e göre zaman ve uzay mutlak değil. Hareket etmek, uzay ve zamanı etkiliyor. Yani ha yerçekimi sayesinde yere çekilmek ha yukarı ivmelendirilmek, ikisi de aynı şey. Bu düşüncenin sonucunda, yerçekiminin uzay ve zamanı gerçekten etkiliyor olduğunu gören Einstein, İzafiyet Teorisinin büyük çoğunluğunda yerçekiminin etkisini araştırmıştır.

yercekimi
Tren İçinde Ayakta Durmak

Bir tren var ve siz trenin içinde ayakta duruyorsunuz. Birkaç arkadaşınız da trenin dışında ayakta duruyor. Tren harekete geçiyor. Bu sırada trenin iki farklı ucunda iki yıldırım var. Dışarıda ayakta duran arkadaşlarınız iki yıldırımı da aynı anda görürken siz yıldırımları arkadaşlarınızdan önce görürsünüz. Çünkü ışık, siz trenin içinde olduğunuz için önce size ulaşır. Yani daha kısa mesafe alarak önce size gelir. Bunun sonucunda, zaman, hareket etmekte olan ve duran cisimlere göre farklı geçmektedir. Einstein, “gedankenexperiments” dediği yani düşünce deneyleri ile uzay ve zamanın göreceli olduğunu göstermiştir.

Kaynak: http://www.sciencealert.com/these-5-crazy-thought-experiments-show-how-einstein-created-his-amazing-hypothesises

Görsel Kaynağı: https://dimasprayogi3108.files.wordpress.com/2015/10/albert-einstein-background-hd-wallpaper.jpg?w=1200

 

Kağan Türkay

Akdeniz University Electrical Electronics Engineering

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir